Материал: 3000 та бухгалтерия тказмаси исобваралар режаси бйича боланишлар Муаддима

Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнакларни

ҳисобга олувчи счётларнинг (7300) боғланиши
Корхонанинг буюртмачиларга қисман тайёр товар-моддий қийматликларни етказиб бериши ёки иш бажариши ва хизматлар кўрсатиши учун олган бўнаклари бўйича узоқ муддатли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш 7310 "Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар" счётида амалга оширилади. Олинган бўнак суммалари, шунингдек қисман тайёр маҳсулот (иш, хизмат) учун олинган тўловлар суммаси 7310 "Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар" счётининг кредит томонида пул маблағларини ҳисобга олувчи счётлар дебети билан боғланган ҳолда акс эттирилади. Харидорлар ва буюртмачилардан олинган узоқ муддатли бўнаклар суммасининг жорий қисмга ўтказилиши 7310 "Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар" счётининг дебети бўйича 6310 "Харидорлар ва буюртмачилардан олинган бўнаклар" счёти билан боғланган ҳолда акс эттирилади.

Т/р	Хўжалик операциясининг мазмуни	Боғланувчи счётлар		Ёзувларни тасдиқловчи ҳужжатлар
		дебет	кредит
1	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган олинган бўнаклар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	3290	7310	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
2	Буюртмачиларга етказиб берилган маҳсулот ва амалга оширилган ишлар учун қисман тўлов бўйича товар-моддий қийматликларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш учун нақд пул билан бўнаклар олинган	5010	7310	Банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, шартнома, касса ордери
3	Буюртмачиларга етказиб берилган маҳсулот ва амалга оширилган ишлар учун қисман тўлов бўйича товар-моддий қийматликларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш учун ҳисоб-китоб счётига бўнаклар олинган	5110	7310	Банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, шартнома
4	Буюртмачиларга етказиб берилган маҳсулот ва амалга оширилган ишлар учун қисман тўлов бўйича товар-моддий қийматликларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш учун валюта ҳисоб-китоб счётига бўнаклар олинган	5210, 5220	7310	Банк валюта ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, шартнома
5	Буюртмачиларга етказиб берилган маҳсулот ва амалга оширилган ишлар учун қисман тўлов бўйича товар-моддий қийматликларни етказиб бериш, ишларни бажариш ва хизматларни кўрсатиш учун махсус ҳисоб-китоб счётига бўнаклар олинган	5530	7310	Банк махсус ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, шартнома
6	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган олинган бўнаклар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	9620	7310	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
7	Харидорларга (буюртмачиларга) тўлиқ ортиб жўнатилган маҳсулот, товарлар, кўрсатилган хизматлар, бажарилган ишлар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	4010	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар, бажарилган ишлар далолатномаси
8	Бошқа дебиторларга (буюртмачиларга) тўлиқ ортиб жўнатилган асосий воситалар ва бошқа активлар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	4890	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар, бажарилган ишлар далолатномаси
9	Узоқ муддатли бўнаклар жорий қисмининг ўтказилиши акс эттирилган	7310	6310	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
10	Харидорларга (буюртмачиларга) 100 % олдиндан тўлов шарти билан ортиб жўнатилган маҳсулот учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	9010	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар
11	Харидорларга (буюртмачиларга) 100 % олдиндан тўлов шарти билан ортиб жўнатилган товарлар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	9020	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар
12	Харидорларга (буюртмачиларга) 100 % олдиндан тўлов шарти билан кўрсатилган хизматлар, бажарилган ишлар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	9030	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар, бажарилган ишлар далолатномаси
13	Харидорларга (буюртмачиларга) тўлиқ ортиб жўнатилган (берилган) асосий воситалар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	9210	Бажарилган ишлар далолатномаси
14	Харидорларга (буюртмачиларга) тўлиқ ортиб жўнатилган (берилган) бошқа активлар учун счётлар тақдим этилганда, олинган бўнаклар суммаси ўзаро ҳисоб-китоб қилинган	7310	9220	Ҳисобварақ-фактуралар, юкхатлар, бажарилган ишлар далолатномаси
15	Олинган бўнакларнинг нақд пул билан қайтарилиши акс эттирилган	7310	5010	Чиқим касса ордери, даъво ҳужжатлари
16	Олинган бўнакларнинг ҳисоб-китоб счётидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	5110	Тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
17	Олинган бўнакларнинг валюта ҳисоб-китоб счётидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	5210, 5220	Тўлов топшириқномаси, банк валюта счётидан кўчирма, даъво ҳужжатлари
18	Олинган бўнакларнинг махсус ҳисоб-китоб счётидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	5530	Тўлов топшириқномаси, банк махсус счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
19	Олинган бўнакларнинг пул ўтказиш йўли билан қайтарилиши акс эттирилган (бунга қадар суммалар йўлда деб ҳисобланган)	7310	5710	Тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
20	Олинган бўнакларнинг банкларнинг қисқа муддатли кредитлари ҳисобидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	6810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
21	Олинган бўнакларнинг банкларнинг узоқ муддатли кредитлари ҳисобидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	7810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
22	Олинган бўнакларнинг бошқа корхоналарнинг қисқа муддатли кредитлари ҳисобидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	6820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
23	Олинган бўнакларнинг бошқа корхоналарнинг узоқ муддатли кредитлари ҳисобидан қайтарилиши акс эттирилган	7310	7820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар, даъво ҳужжатлари
24	Фойдаланилмаган бўнаклар даъво тақдим этиш муддатида ҳисобдан чиқарилган (бўнак суммалари 5 йил давомида балансдан ташқари счётда ҳисобда туради)	7310	9390	Инқирозга учраганлиги тўғрисида қарор, тугатиш тўғрисида қарор, инвентарлаш комиссиясининг қарори, буйруқ
25	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган олинган бўнаклар бўйича валютадаги мусбат курс фарқи акс эттирилган	7310	6230	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
26	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган олинган бўнаклар бўйича валютадаги мусбат курс фарқи акс эттирилган	7310	9540	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси

Узоқ муддатли кредитлар ва қарзларни ҳисобга

олувчи счётларнинг (7800) боғланиши
Узоқ муддатли кредитлар ва қарзларни ҳисобга олувчи счётлар корхонанинг Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги ва чет элдаги банклар ва қарз берувчилардан сўмда ва чет эл валютасида олган узоқ муддатли (12 ойдан узоқ муддатга) кредит ва қарзларининг ҳолати тўғрисидаги ахборотни умумлаштириш учун мўлжалланган.

Ҳисоб қуйидаги счётларда амалга оширилади:

7810 "Узоқ муддатли банк кредитлари";

7820 "Узоқ муддатли қарзлар";

7830 "Тўланадиган облигациялар";

7840 "Тўланадиган векселлар".

Олинган узоқ муддатли банк кредитлари суммалари 7810 "Узоқ муддатли банк кредитлари" счётининг кредитида ва пул маблағларини ҳисобга олувчи счётларнинг дебетида акс эттирилади.

Узоқ муддатли банк кредитларини жорий қисмга ўтказишда тегишли суммага 7810 "Узоқ муддатли банк кредитлари" счёти дебетланади ва 6950 "Узоқ муддатли мажбуриятлар - жорий қисми" счёти кредитланади, бунда узоқ муддатли банк кредитининг бошланғич қиймати камайтирилади.

Т/р	Хўжалик операциясининг мазмуни	Боғланувчи счётлар		Ёзувларни тасдиқловчи ҳужжатлар
		дебет	кредит
1	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига олинган ўрнатиладиган асбоб-ускуна кирим қилинган	0710, 0720	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
2	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига капитал қурилиш бўйича ишлар бажарилган	0810	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
3	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига асосий воситаларни ўрнатиш ва созлаш ишлари бажарилган	0810	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
4	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига олинган материаллар кирим қилинган	1010-1090	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
5	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига олинган ҳайвонлар кирим қилинган	1110, 1120	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
6	1510 "Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш" счётидан фойдаланилган ҳолда узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган материаллар кирим қилинган	1510	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
7	Узоқ муддатли банк кредити ҳисобига олинган товарлар кирим қилинган	2910	7810	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
8	Узоқ муддатли банк кредитлари ҳисоб-китоб счётига олинган	5110	7810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
9	Узоқ муддатли банк кредитлари валюта ҳисоб-китоб счётига олинган	5210, 5220	7810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
10	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган банкдан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	3290	7810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
11	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган банкдан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	9620	7810	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
12	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган банкдан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7810	6230	Кредит шартномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
13	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган банкдан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7810	9540	Кредит шартномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
14	Узоқ муддатли банк кредитининг жорий қисмга ўтказилиши акс эттирилган	7810	6950	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
15	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган ўрнатиладиган асбоб-ускуна кирим қилинган	0710, 0720	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
16	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига капитал қурилиш бўйича ишлар бажарилган	0810	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
17	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига асосий воситаларни ўрнатиш ва созлаш бўйича ишлар бажарилган	0810	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
18	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган материаллар кирим қилинган	1010-1090	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
19	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган ҳайвонлар кирим қилинган	1110	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
20	1510 "Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш" счётидан фойдаланилган ҳолда бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган материаллар кирим қилинган	1510	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
21	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредит ҳисобига олинган товарлар кирим қилинган	2910	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, кредит шартномаси
22	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредитлар ҳисоб-китоб счётига олинган	5110	7820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси
23	Бошқа корхона томонидан берилган узоқ муддатли кредитлар валюта ҳисоб-китоб счётига олинган	5210, 5220	7820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
24	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган бошқа корхонадан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	3290	7820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
25	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган бошқа корхонадан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	9620	7820	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
26	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган бошқа корхонадан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7820	6230	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
27	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган бошқа корхонадан олинган узоқ муддатли кредитлар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7820	9540	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқи ҳисоб-китоби
28	Кредитлаш шартномасига мувофиқ кредит учун фоизлар кредит бўйича қарз таркибига киритилган	9610	7820	Кредит шартномаси, фоизлар ҳисоб-китоби
29	Узоқ муддатли қарз ҳисобига тўланадиган счётлар қопланган	6010	7820	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати, тўлов топшириқномаси, банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
30	Узоқ муддатли тўланадиган облигациялар чиқарилганлиги учун нақд пул суммалари олинган	5010	7830	Кирим касса ордери, кассир ҳисоботи
31	Узоқ муддатли тўланадиган облигациялар чиқарилганлиги учун ҳисоб-китоб счётига суммалар олинган	5110	7830	Банк ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
32	Узоқ муддатли тўланадиган облигациялар чиқарилганлиги учун валюта ҳисоб-китоб счётига суммалар олинган	5210, 5220	7830	Банк валюта ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
33	Узоқ муддатли тўланадиган облигациялар чиқарилганлиги учун махсус ҳисоб-китоб счётига суммалар олинган	5530	7830	Банк махсус ҳисоб-китоб счётларидан кўчирмалар
34	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган тўланадиган облигациялар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	3290	7830	Кредит шартномаси, курс фарқини аниқлаш ҳисоб-китоби
35	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган тўланадиган облигациялар бўйича манфий курс фарқи акс эттирилган	9620	7830	Кредит шартномаси, курс фарқини аниқлаш ҳисоб-китоби
36	Курс фарқини ҳисобга олишнинг жамлаш усули билан чет эл валютасида ифодаланган тўланадиган облигациялар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7830	6230	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқини аниқлаш ҳисоб-китоби
37	Курс фарқини ҳисобга олишнинг тўғри усули билан чет эл валютасида ифодаланган тўланадиган облигациялар бўйича мусбат курс фарқи акс эттирилган	7830	9540	Кредит шартномаси, тўлов топшириқномаси, курс фарқини аниқлаш ҳисоб-китоби
38	Тўланадиган облигациялар бўйича узоқ муддатли қарздан жорий қисмга ўтказиш акс эттирилган	7830	6830	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси
39	Узоқ муддатли тўланадиган вексель бўйича пул маблағлари ҳисоб-китоб счётига олинган	5110	7840	Вексель, банк ҳисоб-китоб счётидан кўчирма
40	Тўланадиган векселлар бўйича узоқ муддатли қарздан жорий қисмга ўтказиш акс эттирилган	7840	6840	Бухгалтериянинг ҳисоб-китоб маълумотномаси

Турли кредиторларга бўлган узоқ муддатли қарзларни

ҳисобга олувчи счётларнинг (7900) боғланиши
Турли кредиторларга бўлган узоқ муддатли қарзларни ҳисобга олувчи ҳисобварақлар корхонанинг турли жисмоний ва юридик шахслар олдидаги молиявий ижара, нотижорат операциялар (ўқув юртлари, илмий корхоналар ва ҳ.к.); транспорт корхоналарининг кўрсатган хизматлари бўйича; суд органларининг қарорларига ёки ижро ҳужжатларига асосан турли корхоналар ва алоҳида шахслар манфаати учун корхона ишчиларининг меҳнат ҳақидан ушланган суммалар бўйича узоқ муддатли мажбуриятлари тўғрисидаги ахборотларни умумлаштириш учун мўлжалланган.

Ҳисоб қуйидаги счётларда амалга оширилади:

7910 "Тўланадиган молиявий ижара";

7920 "Турли кредиторларга бўлган бошқа узоқ муддатли қарзлар".

7910 "Тўланадиган молиявий ижара" счётида ижара олинган узоқ муддатли активлар учун ижарага берувчи билан ҳисоб-китоблар ҳисобга олинади.

Корхонага келиб тушган узоқ муддатли активлар учун ижарага берувчи олдидаги қарзлар 0310 "Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситалар" счёти билан боғланган ҳолда 7910 "Тўланадиган молиявий ижара" счётининг кредитида ҳисобга олинади.

Корхонанинг турли кредиторларга бўлган узоқ муддатли қарзлари 7920 "Турли кредиторларга бўлган узоқ муддатли қарзлар" счётининг кредитида товар-моддий қийматликлар ва харажатларни ҳисобга олувчи тегишли счётлар билан боғланган ҳолда акс эттирилади.

Т/р	Хўжалик операциясининг мазмуни	Боғланувчи счётлар		Ёзувларни тасдиқловчи ҳужжатлар
		дебет	кредит
1	Молиявий ижара объектларини белгиланган вазифаси бўйича фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш билан боғлиқ харажатлар мавжуд бўлмаган тақдирда, молиявий ижара (лизинг) шартномаси бўйича асосий воситаларнинг келиб тушиши акс эттирилган:			Молиявий ижара (лизинг) шартномаси, асосий воситаларни қабул қилиш-топшириш далолатномаси
	- узоқ муддатли мажбуриятларнинг жорий қисмига	0310	6950
	- молиявий ижара бўйича узоқ муддатли мажбуриятлар суммасига	0310	7910
2	Молиявий ижара объектларини белгиланган вазифаси бўйича фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш билан боғлиқ харажатлар мавжуд бўлган тақдирда, молиявий ижара объектлари ижарачи (лизинг олувчи)нинг бухгалтерлик ҳисобида актив ва мажбурият сифатида тан олинадиган қиймат бўйича кирим қилинган	0800	7910	Молиявий ижара шартномаси, қабул қилиш-топшириш далолатномаси
3	Молиявий ижара объектларини белгиланган вазифаси бўйича фойдаланиш учун яроқли ҳолатга келтириш билан боғлиқ харажатлар суммаси акс эттирилган	0800	1000, 6700, 6500 ва б.	Юкхатлар, меҳнат ҳақи бўйича қайдномалар ва б.
4	Молиявий ижара объектларини бошланғич қиймати бўйича фойдаланишга тушириш (уларни асосий воситалар таркибига ўтказиш) акс эттирилган	0310	0800	Молиявий ижара шартномаси, қабул қилиш-топшириш далолатномаси
5	Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларга доир эскириш ҳисобга олинган (молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларнинг белгиланган вазифасига боғлиқ ҳолда)	2000, 2100, 2300, 2500, 2600, 2700, 9400 ва б.	0299	Амортизацияни ҳисобга олиш қайдномаси
6	Молиявий ижара шартномаси бўйича олинган асосий воситаларни ишга яроқли ҳолатда сақлаш (жорий, ўртача ёки тўлиқ таъмирлов ва б.) билан боғлиқ харажатлар суммаси акс эттирилган	2000, 2100, 2300, 2500, 2600, 2700, 9400 ва б.	1000, 6700, 6500 ва б.	Юкхатлар, меҳнат ҳақи бўйича қайдномалар ва б.
7	Ижара (лизинг) тўловлари жадвали (тартиби)га мувофиқ, молиявий ижара бўйича узоқ муддатли мажбуриятларнинг ҳар йили жорий қисмга ўтказилиши	7910	6950	Молиявий ижара шартномаси, жорий қисм ҳисоб-китоби
8	Ижара (лизинг) тўловлари жадвали (тартиби)га мувофиқ, молиявий ижара бўйича ҳисобланган фоизлар суммаси акс эттирилган	9610	6920	Ижара тўловлари жадвали, фоизлар ҳисоб-китоби
9	Ижара (лизинг) тўлови жорий қисмининг ижарага берувчи (лизингга берувчи)га тўланиши акс эттирилган	6950	5110, 5210	Ижара тўловлари жадвали, фоизлар ҳисоб-китоби
10	Молиявий ижара бўйича фоизлар тўлови акс эттирилган	6920	5110	Ижара тўловлари жадвали, фоизлар ҳисоб-китоби
11	Бошқа шахслардан узоқ муддатли қимматли қоғозлар харид қилинган	0610	7920	Юкхат
12	Ўрнатиладиган асбобускунани етказиб бериш бўйича кўрсатилган хизматлар учун турли кредиторларга бўлган қарз акс эттирилган	0710, 0720	7920	Ҳисобварақ-фактура, юкхат
13	Турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан капитал қурилиш билан боғлиқ кўрсатилган хизматлар акс эттирилган	0810	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
14	Асосий воситаларни харид қилишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	0820	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
15	Номоддий активларни харид қилиш бўйича кўрсатилган хизматлар учун турли кредиторларга бўлган қарз акс эттирилган	0830	7920	Ҳисобварақ-фактура, юкхат
16	Материалларни харид қилишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	1010-1090	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
17	Ҳайвонларни харид қилишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	1110, 1120	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
18	1510 "Материалларни тайёрлаш ва харид қилиш" счётидан фойдаланилган ҳолда, материалларни харид қилишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	1510	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
19	Асосий ишлаб чиқариш учун турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	2010	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
20	Ёрдамчи ишлаб чиқариш учун турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳоказо хизматлар) акс эттирилган	2310	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
21	Умумишлаб чиқариш эҳтиёжлари учун турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	2510	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
22	Товарларни харид қилишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	2910, 2990	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
23	Товарларни харид қилишда, келгуси давр харажатларига киритиладиган, турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	3190	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
24	Бошқа шахслардан пул эквивалентлари келиб тушган	5610	7920	Юкхат
25	Бошқа шахслардан пул ўтказмалари келиб тушган	5710	7920	Юкхат
26	Бошқа шахслардан қисқа муддатли қимматли қоғозлар харид қилинган	5810	7920	Юкхат
27	Асосий воситалар чиқиб кетишида турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	9210	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
28	Бошқа активлар чиқиб кетишида турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	9220	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
29	Тайёр маҳсулот ва товарларни сотишда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	9410	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
30	Маъмурий мақсадларда турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар (транспорт ва ҳ.к. хизматлар) акс эттирилган	9420	7920	Ҳисобварақ-фактура, товар-транспорт юкхати
31	Маданий-маърифий муассасалари ва соғломлаштириш оромгоҳлари таъминоти бўйича турли ташкилотлар ва корхоналар томонидан кўрсатилган хизматлар акс эттирилган	9430	7920	Ҳисобварақ-фактура, юкхат

Кейинги ўринларда:
IV қисм. Хусусий капитал
V қисм. Молиявий натижаларнинг шаклланиши ва фойдаланилиши
VI қисм. Балансдан ташқари счётлар


II БОБ. СЧЁТЛАРНИНГ БОҒЛАНИШИ

IV қисм. Хусусий капитал

VIII БЎЛИМ. КАПИТАЛ, ТАҚСИМЛАНМАГАН

ФОЙДА ВА РЕЗЕРВЛАР
Устав капитали (жамғармаси)ни ҳисобга

олувчи счётларнинг (8300) боғланиши

Қўшилган капитални ҳисобга олувчи

счётларнинг (8400) боғланиши

Резерв капиталини ҳисобга олувчи

счётларнинг (8500) боғланиши

Сотиб олинган хусусий акцияларни ҳисобга

олувчи счётларнинг (8600) боғланиши

Тақсимланмаган фойда (қопланмаган зарар)ни

ҳисобга олувчи счётларнинг (8700) боғланиши

Мақсадли тушумларни ҳисобга олувчи

счётларнинг (8800) боғланиши

Келгуси харажатлар ва тўловлар резервларини

ҳисобга олувчи счётларнинг (8910) боғланиши

VIII бўлимнинг счётлари хусусий капитал ҳолати ва ҳаракати тўғрисидаги маълумотни умулаштириш учун мўлжалланган.

Молиявий ҳисоботни тайёрлаш ва тақдим этиш учун концептуал асосга мувофиқ, хусусий капитал субъектнинг мажбуриятлари чегирилгандан кейин унинг активи ҳисобланади.

Капитал - бу мажбуриятлар чегирилган активларнинг қийматини, яъни у келажакда мажбуриятларни қоплаш учун йўналтирилмайдиган активларнинг қийматини ифодалайди.

Ҳисобварақлар режасида хусусий капиталнинг қуйидаги таркибий қисмлари алоҳида акс эттирилиши лозим:

- устав капитали;

- қўшилган капитал;

- резерв капитали;

- тақсимланмаган фойда;

- мақсадли тушумлар;

- келгуси харажатлар ва тўловлар бўйича резерв.

Қуйидагилар капитал ҳисоби юритилишини тартибга солувчи асосий қонун ва меъёрий ҳужжатлар бўлиб ҳисобланади:

- Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 6 декабрда қабул қилинган "Масъулияти чекланган ва қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида"ги 310-II-сон Қонуни;

- Ўзбекистон Республикасининг 2001 йил 6 декабрда қабул қилинган "Хўжалик ширкатлари тўғрисида"ги 308-II-сон Қонуни;

- Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 26 апрелда қабул қилинган "Акциядорлик жамиятлари ва акциядорларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги 223-I-сон Қонуни;

- Молиявий ҳисоботни тайёрлаш ва тақдим этиш учун концептуал асос (Молия вазирлиги томонидан 1998 йил 26 июлда 17-07/86-сон билан тасдиқланган, ЎзР АВ томонидан 1998 йил 14 августда 475-сон билан рўйхатдан ўтказилган);

- Ўзбекистон Республикаси Бухгалтерия ҳисобининг миллий стандарти (3-сон БҲМС) "Молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот" (Молия вазирлиги томонидан 1998 йил 25 августда 43-сон билан тасдиқланган, ЎзР АВ томонидан 1998 йил 27 августда 484-сон билан рўйхатдан ўтказилган);